ચૂંટણી પંચની ભલામણ બાદ, શુક્રવારે (1 માર્ચ), સરકારે પોસ્ટલ બેલેટ દ્વારા મતદાન કરવા માટે વૃદ્ધ મતદારો માટે ચૂંટણીના નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો છે.

હવે માત્ર 85 વર્ષથી વધુ વયના વૃદ્ધ મતદારો જ પોસ્ટલ બેલેટ દ્વારા મતદાન કરી શકશે. અત્યાર સુધી 80 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો આ સુવિધા માટે પાત્ર હતા.

કાયદા મંત્રાલયે ગેઝેટ નોટિફિકેશનમાં જણાવ્યું હતું કે 85 વર્ષથી વધુ ઉંમરના મતદારોને આ સુવિધા આપવા માટે ચૂંટણી આચાર નિયમો 1961માં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.

એપ્રિલ-મે 2024માં યોજાનારી 4 રાજ્યોની લોકસભા અને વિધાનસભા ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાતના થોડા દિવસો પહેલા આ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.

દેશમાં 1.85 કરોડ મતદાતાઓ જેમની ઉંમર 80 વર્ષથી વધુ છે

ચૂંટણી પંચે 9 ફેબ્રુઆરીએ દેશમાં કુલ મતદારોની સંખ્યા જાહેર કરી હતી. પંચે 28 રાજ્યો અને 8 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મતદાતાઓને લગતા સ્પેશિયલ સમરી રિવિઝન 2024 રિપોર્ટમાં કહ્યું છે કે લોકસભા ચૂંટણીમાં 97 કરોડ લોકો મતદાન કરી શકશે. રિપોર્ટ અનુસાર, દેશમાં 1.85 કરોડ મતદાતાઓની ઉંમર 80 વર્ષથી વધુ છે. જ્યારે 100 વર્ષ કે તેથી વધુ વયના મતદારોની સંખ્યા 2.38 લાખ છે.

પક્ષોને ચેતવણી – પ્રચારમાં મર્યાદા જાળવવી

શુક્રવારે જ પંચે તમામ રાજકીય પક્ષોને આદર્શ આચાર સંહિતા અંગે ચેતવણી આપી છે. પંચે કહ્યું છે કે 2024ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં રાજકીય પક્ષોએ જાહેર પ્રચારમાં શિષ્ટાચાર જાળવવો જોઈએ. કમિશને એમ પણ કહ્યું હતું કે પક્ષ અથવા તેના કાર્યકરો દ્વારા પ્રત્યક્ષ કે અપ્રત્યક્ષ રીતે કરવામાં આવેલા આચારસંહિતા ભંગ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

પંચે કહ્યું- પાર્ટી કે ઉમેદવારે જાતિ, ધર્મ કે ભાષાના નામે મતદારો પાસે વોટ ન માંગવો જોઈએ. તેઓએ ભક્ત અને ભગવાન વચ્ચેના સંબંધ અને તેમની ભક્તિની મજાક ન કરવી જોઈએ. કોઈપણ મંદિર, મસ્જિદ, ચર્ચ, ગુરુદ્વારા અથવા કોઈપણ ધાર્મિક સ્થળમાં પ્રચાર ન કરો.

સાથે જ જણાવ્યું હતું કે, જો આવા ઉમેદવારો કે સ્ટાર પ્રચારકો, જેમને અગાઉ નોટિસ આપવામાં આવી છે, તેઓ આ વખતે કોઈપણ સૂચનાનો અનાદર કરશે તો તેમની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. લોકસભાની સાથે આંધ્રપ્રદેશ, અરુણાચલ પ્રદેશ, ઓડિશા અને સિક્કિમમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે.

• 1 કરોડ 65 લાખ 76 હજાર 654 મૃતકોના નામ અન્ય સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે અને ડુપ્લીકેટ મતદારોને મતદાર યાદીમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યા છે. જેમાં 67 લાખ 82 હજાર 642 મૃત મતદારો, 75 લાખ 11 હજાર 128 ગેરહાજર મતદારો અને 22 લાખ 5 હજાર 685 ડુપ્લિકેટ મતદારોનો સમાવેશ થાય છે.
• મતદાર યાદીમાં 2.63 કરોડથી વધુ નવા મતદારોના નામ ઉમેરાયા છે. જેમાંથી લગભગ 1.41 કરોડ મહિલા મતદારો છે. તેમની સંખ્યા નોંધાયેલા પુરૂષ મતદારો (1.22 કરોડ) કરતાં 15% વધુ છે. મતદાર ડેટાબેઝમાં લગભગ 88.35 લાખ વિકલાંગ મતદારો નોંધાયેલા છે.
• 17 વર્ષથી વધુ ઉંમરના 10.64 લાખ યુવાનોએ મતદાન યાદીમાં નામ ઉમેરવા માટે અરજી કરી છે. તેમાં એવા યુવાનોનો સમાવેશ થાય છે જેમણે ત્રણ તારીખે 1 એપ્રિલ, 1 જુલાઈ અને 1 ઓક્ટોબરે 18 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરી છે.

આયોગની તૈયારીઓ શરૂ, ચૂંટણીને અપાયું ચૂંટણી પર્વ દેશનું ગર્વ નામ

​​​​​​​​​​​ચૂંટણી પંચે લોકસભાની ચૂંટણીની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે. આ અંતર્ગત ડિજિટલ-ફિઝિકલ અવેરનેસ કેમ્પેઈનિંગ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. ચૂંટણી પંચે સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ X પર લોકસભા ચૂંટણી માટે હેશટેગ દ્વારા ચૂંટણી પર્વ દેશનું ગર્વ નામ આપ્યું છે.

બીજી તરફ, મૈસુરમાં મૈસૂર પેઇન્ટ્સ એન્ડ વાર્નિશ લિમિટેડ (MPVL) ના કામદારો સામાન્ય ચૂંટણીઓ માટે શાહીની બોટલો તૈયાર કરવામાં વ્યસ્ત છે. MPVL 50 વર્ષથી વધુ સમયથી ચૂંટણી પંચ માટે અદમ્ય શાહી બનાવે છે. શરૂઆતમાં કાચની બોટલોમાં શાહી મોકલવામાં આવતી હતી.

વધતી જતી ટેકનોલોજી સાથે, MPVL એ 1960 ના દાયકાના અંતથી એમ્બર રંગના પ્લાસ્ટિકના કન્ટેનર (ફિલ્સ) નો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું. જે પોર્ટેબલ અને મતદાન અધિકારીઓ માટે વાપરવા માટે અનુકૂળ છે.