સરકારે ટેલિકોમ ઓપરેટરોને નિર્દેશ આપ્યો છે કે કોલ રિસીવ થવા પર ભારતીય નંબરો પરથી લાગતા તમામ નકલી આંતરરાષ્ટ્રીય કોલ્સ બ્લોક કરી દેવામાં આવે. ટેલિકોમ વિભાગ (DOT)ને આને લગતી ફરિયાદો મળી રહી હતી.

આ કોલ્સ દ્વારા લોકો સાથે સાયબર ક્રાઈમ અને નાણાકીય છેતરપિંડી કરવામાં આવી રહી છે. આ કૉલ્સનો ઉપયોગ નકલી ડિજિટલ ધરપકડ, FedEx કૌભાંડ, કુરિયરમાં ડ્રગ્સ અથવા નશો કરવા, સરકારી અને પોલીસ અધિકારીઓનો ઢોંગ કરવા, TRAI અથવા ટેલિકોમ વિભાગના અધિકારીઓ હોવાનો ઢોંગ કરવા અને મોબાઈલ નંબર બ્લોક કરવાની ધમકી આપવા માટે કરવામાં આવે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય નકલી કોલ્સ ઓળખવા અને બ્લોક કરવા માટે સિસ્ટમ તૈયાર

નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે DOT અને ટેલિકોમ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ (TSPs) એ મળીને એક સિસ્ટમ વિકસાવી છે જે કોઈપણ ભારતીય ટેલિકોમ ગ્રાહક સુધી પહોંચતા આંતરરાષ્ટ્રીય નકલી કૉલ્સને ઓળખવામાં અને તેને અવરોધિત કરવામાં મદદ કરશે.

હવે આવા આંતરરાષ્ટ્રીય ફેક કોલ્સને પણ બ્લોક કરવા માટે TSPને સૂચના આપવામાં આવી છે. DoT દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી સૂચનાઓ અનુસાર, TSP ભારતીય લેન્ડલાઈન નંબરો પર આવતા આંતરરાષ્ટ્રીય ફેક કોલ્સને પહેલાથી જ બ્લોક કરી રહ્યું છે.

તમે તમારા કોમ્યુનિકેશન પાર્ટનરની જાણ કરીને છેતરપિંડી રોકવામાં મદદ કરી શકો છો

“તમામ પ્રયાસો છતાં, હજુ પણ કેટલાક છેતરપિંડી કરનારાઓ હોઈ શકે છે જે અન્ય માધ્યમો દ્વારા સફળ થાય છે,” સંચાર મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું. આવા કૉલ્સ માટે, તમે સંચાર સાથી પર જઈને અને ચક્ષુ પર આવા શંકાસ્પદ છેતરપિંડી સંચારની જાણ કરીને દરેકને મદદ કરી શકો છો.

ગયા અઠવાડિયે, ટેલિકોમ વિભાગે ટેલિકોમ ઓપરેટરોને 60 દિવસની અંદર 6.8 લાખ મોબાઇલ નંબરોને તાત્કાલિક ફરીથી વેરિફિકેશન કરવા માટે સૂચનાઓ જાહેર કરી છે.

આ એવા નંબરો છે જે નકલી દસ્તાવેજો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યા હોવાની શંકા છે. વિભાગે એડવાન્સ્ડ AI-સંચાલિત વિશ્લેષણ પછી આ મોબાઈલ નંબરોને સંભવિત છેતરપિંડી તરીકે ફ્લેગ કર્યા છે.

ચક્ષુ શું છે, ફરિયાદ કેવી રીતે નોંધાવવી?

ચક્ષુ પોર્ટલની લિંક sancharsaathi.gov.in પર ઉપલબ્ધ છે. સરકાર ચક્ષુ માટે એક એપ બનાવવા પર કામ કરી રહી છે. જો તમને કપટના ઈરાદા સાથે કોઈ કોલ, એસએમએસ અથવા વોટ્સએપ મેસેજ મળે છે, તો તમે પોર્ટલ પર રિપોર્ટ નોંધાવી શકો છો.

ફરિયાદમાં કોલ કે એસએમએસ મળવાનો સમય, તારીખ અને તેને લગતી તમામ માહિતી આપવાની રહેશે. આવા કોલ અથવા મેસેજનો સ્ક્રીનશોટ પણ રેકોર્ડ તરીકે આપવાનો રહેશે.

ધ્યાનમાં રાખો કે જો કોઈ વ્યક્તિ સાયબર ક્રાઈમ અથવા છેતરપિંડીનો શિકાર બન્યો હોય, તો તેણે ‘ચક્ષુ’ પોર્ટલને બદલે ભારત સરકારની સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર 1930 અથવા વેબસાઈટ http://www.cybercrime.gov.in પર રિપોર્ટ નોંધાવવો જોઈએ.