ઈલોન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સને ભારતમાં સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા ચલાવવા માટે ટેલિકોમ વિભાગ તરફથી મંજૂરી મળી ગઈ છે. હવે તે ફક્ત ઇન્ડિયન નેશનલ સ્પેસ પ્રમોશન એન્ડ ઓથોરાઇઝેશન સેન્ટર એટલે કે IN-SPACEની મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, સ્ટારલિંક ભારતમાં 840 રૂપિયામાં એક મહિના માટે અનલિમિટેડ ડેટા પ્રદાન કરશે.

ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, સ્પેસએક્સ ભારતમાં તેની સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓ શરૂ કરશે, જેમાં એક પ્રારંભિક પ્રમોશનલ અનલિમિટેડ પ્લાન હશે જેની કિંમત દર મહિને $10થી અથવા આશરે રૂ. 840થી ઓછી હશે.

સ્ટારલિંક સહિત સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન કંપનીઓનું લક્ષ્ય તેમના યુઝર્સ આધારને ઝડપથી વધારવાનું છે. તે મધ્યમથી લાંબા ગાળામાં 10 મિલિયન એટલે કે 1 કરોડ ગ્રાહકો સુધી પહોંચી શકે છે. આ કંપનીઓને સ્પેક્ટ્રમના વિશાળ ખર્ચને ભરપાઈ કરવામાં મદદ કરશે.

સ્ટારલિંક આ લાઇસન્સ મેળવનારી ત્રીજી કંપની છે. અગાઉ યુટેલસેટ વનવેબ અને રિલાયન્સ જિયોને પણ આ લાઇસન્સ મળી ચૂક્યું છે. તે ભારતીય ટેલિકોમ માર્કેટમાં જિયો અને એરટેલ જેવી કંપનીઓ સાથે સ્પર્ધા કરશે. સ્ટારલિંકની સેવા ખાસ કરીને એવા વિસ્તારો માટે ફાયદાકારક રહેશે જ્યાં ફાઇબર કે મોબાઇલ નેટવર્ક પહોંચતું નથી.

ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (ટ્રાઈ)એ સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન કંપનીઓને શહેરી યુઝર્સ માટે માસિક ચાર્જ ₹ 500 રાખવાની ભલામણ કરી છે. આનાથી સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન સ્પેક્ટ્રમ પરંપરાગત ટેરેસ્ટ્રીયલ સેવાઓ કરતાં વધુ મોંઘા બને છે.

અહેવાલો અનુસાર, નિષ્ણાતો માને છે કે પ્રીમિયમ કિંમતને કારણે, સ્ટારલિંક જેવી આર્થિક રીતે મજબૂત કંપનીઓને ભારતના શહેરી બજારમાં અન્ય કંપનીઓ સાથે સ્પર્ધા કરવામાં કોઈ સમસ્યા નહીં હોય.

IIFL રિસર્ચ મુજબ, સ્ટારલિંકના હાલના 7,000 ઉપગ્રહો વૈશ્વિક સ્તરે લગભગ 4 મિલિયન યુઝર્સને સેવા આપે છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે 18,000 ઉપગ્રહો સાથે પણ, સ્ટારલિંક નાણાકીય વર્ષ 2030 સુધીમાં ફક્ત 1.5 મિલિયન ભારતીય ગ્રાહકોને સેવાઓ પૂરી પાડી શકશે.

IIFL રિસર્ચે કહ્યું હતું કે, ‘ગ્રાહકોની સંખ્યા વધારવાની દ્રષ્ટિએ ક્ષમતાનો અભાવ એક પડકાર સાબિત થઈ શકે છે. તે ગ્રાહકોને ઉમેરવા માટે ઓછા ખર્ચે સાધનોની અસરકારકતાને પણ ઘટાડી શકે છે.’

રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સ્ટારલિંકે અગાઉ સમાન ક્ષમતા મર્યાદાને કારણે યુએસ અને આફ્રિકાના ભાગોમાં ગ્રાહકો ઉમેરવાનું બંધ કરી દીધું હતું.

IIFLના વિશ્લેષણમાં જણાવાયું છે કે કોઈપણ સમયે ભારતને આવરી લેતા ઉપગ્રહોનો હિસ્સો કુલ વૈશ્વિક ઉપગ્રહોની સંખ્યાના માત્ર 0.7-0.8% હશે, જે દેશના કુલ ભૂમિ વિસ્તારના આશરે પ્રમાણસર છે.

હાલમાં, ભારતમાં સેટેલાઇટ-આધારિત બ્રોડબેન્ડ પરંપરાગત હોમ બ્રોડબેન્ડ સેવાઓ કરતાં ઘણું મોંઘું છે. JM ફાઇનાન્શિયલ જણાવે છે કે સેટકોમ બ્રોડબેન્ડની કિંમત પ્રમાણભૂત હોમ ઇન્ટરનેટ પ્લાન કરતાં 7થી 18 ગણી વધારે છે.