નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI)એ 1 ઓક્ટોબર, 2025થી UPIમાં પીઅર-ટુ-પીઅર (P2P) કલેક્શન રિક્વેસ્ટ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આનો અર્થ એ થયો કે હવે કોઈ વ્યક્તિ UPI દ્વારા પૈસા માગવા માટે બીજા વ્યક્તિને રિક્વેસ્ટ મોકલી શકશે નહીં.

P2P કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ અથવા ‘પુલ ટ્રાન્ઝેક્શન’ એ એક સુવિધા છે જેમાં UPI યુઝર બીજા યુઝરને પૈસા માગવા માટે રિક્વેસ્ટ મોકલે છે. રિક્વેસ્ટ મળતાં જ, ચુકવણીકાર તેના UPI પિન દ્વારા ચુકવણી મંજૂર કરે છે.

છેતરપિંડી કરનારાઓ આ સુવિધાનો દુરુપયોગ કરીને UPI યુઝર્સ સાથે છેતરપિંડી કરી રહ્યા હતા. તેઓ અજાણી રિક્વેસ્ટ મોકલતા હતા અને લોકોને ભૂલથી પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા દબાણ કરતા હતા. વધતી જતી સાયબર છેતરપિંડીને રોકવા માટે NPCIએ આ નિર્ણય લીધો છે.

આ પ્રતિબંધ ફક્ત P2P કલેક્શન વિનંતીઓ માટે છે, એટલે કે વ્યક્તિગત યુઝર્સ વચ્ચે. વેપારીઓ (જેમ કે ફ્લિપકાર્ટ, એમેઝોન, સ્વિગી અથવા IRCTC) હજુ પણ કાયદેસર વ્યવસાય માટે કલેક્શન વિનંતીઓનો ઉપયોગ કરી શકશે, જો યુઝર્સ ચુકવણીને મંજૂરી આપે તો.

NPCIએ બધી બેંકો અને UPI એપ્સને 1 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં P2P કલેક્શન ટ્રાન્ઝેક્શનનું ઓરિજિનેશન, રૂટીંગ અથવા પ્રોસેસિંગ બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

હાલમાં આ નિર્દેશ ફક્ત P2P કલેક્ટ વિનંતીઓને અક્ષમ કરવા વિશે વાત કરે છે. UPI પુશ વ્યવહારો (જેમ કે QR કોડ સ્કેન અથવા UPI ID સાથે ચુકવણી) અને અન્ય સુવિધાઓ સામાન્ય રીતે કાર્ય કરવાનું ચાલુ રાખશે.

હાલમાં આ સુવિધામાં પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન 2,000 રૂપિયાની મર્યાદા છે અને એક દિવસમાં વધુમાં વધુ 50 સફળ ક્રેડિટ ટ્રાન્ઝેક્શન કરી શકાય છે.

UPIના શરૂઆતના દિવસોમાં કલેક્ટ રિક્વેસ્ટ દ્વારા છેતરપિંડીના કિસ્સાઓ સામાન્ય હતા. 2,000 રૂપિયાની મર્યાદા લાગુ થયા પછી આ કિસ્સાઓ ઓછા થયા, પરંતુ સાયબર ક્રાઇમમાં વધારો થવાને કારણે, NPCIએ હવે તેને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

પહેલા લોકો આ સુવિધાનો ઉપયોગ મિત્રો પાસેથી થોડી રકમ માગવા અથવા ગ્રુપ આઉટિંગના ખર્ચાઓ શેર કરવા માટે કરતા હતા. હવે આ સુવિધા ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં, પરંતુ UPIમાં સ્પ્લિટ પેમેન્ટ જેવા નવા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે, જે આ ખાલી જગ્યા ભરી શકે છે.