હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) એ શુક્રવારે અમેરિકા સ્થિત જનરલ ઇલેક્ટ્રિક (GE) સાથે ભારતને 113 જેટ એન્જિન અને સપોર્ટ પેકેજો પૂરા પાડવા માટે $1 બિલિયન (આશરે ₹8,870 કરોડ) ના સોદા પર હસ્તાક્ષર કર્યા.

HAL એ X પરની એક પોસ્ટમાં આ કરારની જાહેરાત કરી. કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે આ એન્જિન 97 માર્ક-1A હળવા લડાયક વિમાન (તેજસ ફાઇટર જેટ) માં સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ એન્જિન 2027 અને 2032 ની વચ્ચે ડિલિવર કરવામાં આવશે.

કેન્દ્રીય સંરક્ષણ મંત્રાલયે 25 સપ્ટેમ્બરના રોજ HAL સાથે ₹62,370 કરોડના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જે હેઠળ HAL ભારતીય વાયુસેના માટે 97 LCA તેજસ માર્ક-1A ફાઇટર એરક્રાફ્ટનું ઉત્પાદન કરશે.

ફેબ્રુઆરી 2021ની શરૂઆતમાં, સરકારે 83 તેજસ માર્ક-1A વિમાન ખરીદવા માટે HAL સાથે ₹48,000 કરોડના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. જોકે, અમેરિકન એન્જિનની ડિલિવરીમાં વિલંબને કારણે, HALએ હજુ સુધી એક પણ વિમાન ડિલિવર કર્યું નથી. એવી અપેક્ષા છે કે HAL 2028 સુધીમાં બધા વિમાન વાયુસેનાને પહોંચાડશે. આ હેતુ માટે, HAL ને GE તરફથી ચાર એન્જિન મળી ચૂક્યા છે.

LCA તેજસ માર્ક-1A ફાઇટર જેટને પાકિસ્તાન સરહદ નજીક રાજસ્થાનના બિકાનેરમાં નાલ એરબેઝ પર તૈનાત કરવાની યોજના છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે જેટ પાસે પોતાનું રક્ષણાત્મક કવચ અને નિયંત્રણ એક્ટ્યુએટર્સ હશે. તેજસ માર્ક-1A ના 65% થી વધુ ઘટકો ભારતમાં બનાવવામાં આવે છે.

માર્ક 1A એ સિંગલ-એન્જિન તેજસ એરક્રાફ્ટનું અદ્યતન સંસ્કરણ છે. તે ચોથી પેઢીનું હલકું લડાયક વિમાન છે, જે ઓછું વજન અને ઉચ્ચ ચપળતા પ્રદાન કરે છે. તેમાં અપગ્રેડેડ એવિઓનિક્સ અને રડાર સિસ્ટમ્સ છે.

તેજસનું જૂનું સંસ્કરણ પણ HAL દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. તે એરોનોટિકલ ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (ADA) અને DRDO ના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. તે હવા, પાણી અને જમીન પર હુમલા માટે રચાયેલ છે. તે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ લક્ષ્યોને નિશાન બનાવી શકે છે.

માર્ક-1A વિમાન વાયુસેનાના મિગ-21 કાફલાનું સ્થાન છે. મિગ-21 26 સપ્ટેમ્બરના રોજ નિવૃત્ત થયું હતું. તેની 62 વર્ષની સેવા દરમિયાન, તેણે 1971ના યુદ્ધ, કારગિલ અને અસંખ્ય મોટા મિશનમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 25 નવેમ્બર, 2022ના રોજ બેંગલુરુમાં તેજસ ફાઇટર પ્લેન ઉડાડ્યું. ભારતીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા ફાઇટર પ્લેનમાં આ પહેલી ઉડાન હતી. તેજસ ઉડાવતા પહેલા, મોદીએ બેંગલુરુમાં હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL)ની પણ મુલાકાત લીધી હતી.