• ગુજરાતના ખાવડા ખાતે ૩.૩૭ ગીગાવોટ-અવર (GWh) ની બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) કાર્યરત કરવામાં આવી, જે ચીન સિવાય વિશ્વની સૌથી મોટી સિંગલ-લોકેશન ડિપ્લોયમેન્ટ છે.
• બાંધકામ શરૂ થયાના માત્ર દસ મહિનાની અંદર ઉપયોગમાં લેવાયેલી આ યુટિલિટી-સ્કેલ બેટરી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ, વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી ઝડપી ડિપ્લોયમેન્ટ્સમાંની એક છે.
• ખાવડા ખાતે કુલ ઓપરેશનલ BESS ક્ષમતા વધીને ૩.૩૭ GWh થઈ, જેમાં માર્ચ ૨૦૨૬માં ઉમેરવામાં આવેલી ૧.૩૭ GWh ક્ષમતાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
• નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ (FY27) માં ૧૦ GWh થી વધુ અને આગામી પાંચ વર્ષમાં ૫૦ GWh થી વધુ બેટરી સ્ટોરેજ ક્ષમતા ઉમેરવાનું લક્ષ્ય છે.

ભારતની સૌથી મોટી રિન્યુએબલ એનર્જી કંપની અદાણી ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ (AGEL) એ સંચિત (cumulative) ૩.૩૭ ગીગાવોટ-અવર (GWh) ની બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ (BESS) કાર્યરત કરી છે. આ ચીન સિવાયની વિશ્વની સૌથી મોટી સિંગલ-લોકેશન બેટરી સ્ટોરેજ છે અને વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી ઝડપથી અમલમાં મૂકાયેલી સિસ્ટમ્સમાંની એક છે.

આ ડિપ્લોયમેન્ટમાં માર્ચ ૨૦૨૬માં કાર્યરત કરાયેલી ૧.૩૭ GWh ક્ષમતાનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેનાથી ગુજરાતના ખાવડા ખાતે AGEL ની કુલ ઓપરેશનલ BESS ક્ષમતા ૩.૩૭ GWh પર પહોંચી ગઈ છે. ઓન-સાઇટ બાંધકામ શરૂ થયાના માત્ર ૧૦ મહિનાની અંદર જ આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવામાં આવ્યો હતો, જે વૈશ્વિક સ્તરે યુટિલિટી-સ્કેલ બેટરી સ્ટોરેજનો સૌથી ઝડપી કાર્યક્ષમતા દર્શાવે છે. આ સિસ્ટમ કાર્યરત થવાથી ગ્રીડની વિશ્વસનીયતા, પીક-અવર (વધુ વપરાશના સમયગાળા) દરમિયાન સપ્લાય અને રિન્યુએબલ એનર્જીને મોટા પાયે ચોવીસ કલાક અવિરત પાવર પહોંચાડવામાં મદદ મળશે.

AGEL નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માં ૧૦ GWh થી વધુ બેટરી સ્ટોરેજ ક્ષમતા ઉમેરવા અને આગામી પાંચ વર્ષમાં તેને વધારીને ૫૦ GWh કરવાનું યોજના ધરાવે છે. AGEL ની આ ૩.૩૭ GWh BESS એટલી સ્વચ્છ ઊર્જાનો સંગ્રહ કરી શકે છે કે જેનાથી આશરે ૧૦ લાખ ઘરોને આખો દિવસ વીજળી આપી શકાય. આ ક્ષમતા ઇન્દોર અને ચંદીગઢ જેવા શહેરો અથવા આખા ગોવા રાજ્યની પીક ઇલેક્ટ્રિસિટી ડિમાન્ડને સંતોષી શકે છે. આ ઉપરાંત, તે ૧.૨ કરોડ (૧૨ મિલિયન) થી વધુ LED બલ્બને સતત દસ કલાક સુધી પ્રકાશિત રાખી શકે છે. રિન્યુએબલ એનર્જી આધારિત ગ્રીડને સ્થિર રાખવા અને ચોવીસ કલાક ગ્રીન પાવર સપ્લાય કરવામાં બેટરી સ્ટોરેજ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

શ્રી સાગર અદાણી (એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર, AGEL) એ જણાવ્યું હતું કે: “ભારતના ક્લીન એનર્જી ટ્રાન્ઝિશનના આગામી તબક્કામાં મોટા પાયે એનર્જી સ્ટોરેજ નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે. જેમ-જેમ રિન્યુએબલ એનર્જીની ક્ષમતા ઝડપથી વધી રહી છે, તેમ-તેમ ચોવીસ કલાક વિશ્વસનીય અને સ્વચ્છ પાવર પહોંચાડવા માટે સ્ટોરેજ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અનિવાર્ય બની ગયું છે. ખાવડા ખાતે ૩.૩૭ GWh BESS કાર્યરત કરીને, AGEL સ્થિતિસ્થાપક, ડિસ્પેચેબલ (જરૂરિયાત મુજબ સપ્લાય કરી શકાય તેવી) અને ફ્લેક્સિબલ એનર્જી સિસ્ટમ્સનો પાયો મજબૂત કરી રહી છે. બેટરી સ્ટોરેજમાં અમારું રોકાણ વૈશ્વિક સ્તરે ભવિષ્ય માટે સજ્જ ક્લીન એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા પ્રત્યેની અમારી લાંબાગાળાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.”

પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિશેષતાઓ અને રિન્યુએબલ એનર્જીનું મહત્વ

• અદ્યતન ટેકનોલોજી: આ BESS પ્રોજેક્ટ કાર્યક્ષમતા, વિશ્વસનીયતા અને ગ્રીડને શ્રેષ્ઠ બનાવવા માટે લિથિયમ-આયન બેટરી ટેકનોલોજી સાથે અદ્યતન એનર્જી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ્સને સંકલિત કરે છે.
• વ્યૂહાત્મક સ્થાન: AGEL નો આ BESS પ્રોજેક્ટ વ્યૂહાત્મક રીતે ગુજરાતના ખાવડા ખાતે સ્થિત છે, જે વિશ્વના સૌથી મોટા રિન્યુએબલ એનર્જી પ્લાન્ટને વધુ પ્રભાવશાળી બનાવશે. અહીં AGEL વર્ષ ૨૦૨૯ સુધીમાં ૩૦ GW ક્ષમતા વિકસાવી રહી છે, જેમાંથી ૯.૯ GW ક્ષમતા પહેલેથી જ કાર્યરત છે.
• ગ્રીડ સ્થિરતા: રિન્યુએબલ એનર્જીનું ઉત્પાદન સમય, આબોહવા, ઋતુ અથવા ભૌગોલિક સ્થાનના આધારે બદલાતું રહે છે. BESS આ અસ્થિરતાને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે, કારણ કે તે વધારાની ઊર્જાનો સંગ્રહ કરે છે અને પીક ડિમાન્ડ (વધુ વપરાશ) દરમિયાન તેનો સપ્લાય કરે છે.
• ભવિષ્યની દિશા: AGEL નું આ BESS ડિપ્લોયમેન્ટ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે રિન્યુએબલ પાવર માત્ર સામયિક ઉત્પાદન મટીને મોટા પાયે એક ભરોસાપાત્ર અને ડિસ્પેચેબલ એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં બદલાઈ શકે છે.

અદાણી ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ (AGEL) વિશે

અદાણી ગ્રીન એનર્જી લિમિટેડ (AGEL) ભારતની સૌથી મોટી અને ક્લીન એનર્જી ટ્રાન્ઝિશનને સક્ષમ કરતી વિશ્વની અગ્રણી રિન્યુએબલ એનર્જી કંપનીઓમાંની એક છે. AGEL યુટિલિટી સ્કેલ ગ્રીડ-કનેક્ટેડ સોલર, વિન્ડ, હાઇબ્રિડ અને એનર્જી સ્ટોરેજ સોલ્યુશન્સ વિકસાવે છે, તેની માલિકી ધરાવે છે અને તેનું સંચાલન કરે છે.

• પોર્ટફોલિયો: AGEL હાલમાં ૧૯.૭ GW નો ઓપરેટિંગ રિન્યુએબલ પોર્ટફોલિયો ધરાવે છે, જે ભારતમાં સૌથી મોટો છે અને ૧૨ રાજ્યોમાં ફેલાયેલો છે.
• લક્ષ્યાંક: કંપનીએ ભારતના ડીકાર્બોનાઇઝેશન લક્ષ્યોને અનુરૂપ વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં ૫૦ GW ક્ષમતા હાંસલ કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
• ટેકનોલોજી: એફોર્ડેબલ (પરવડે તેવી) સ્વચ્છ ઊર્જાનો વ્યાપક વપરાશ વધે તે માટે AGEL લેવલાઈઝ્ડ કોસ્ટ ઓફ એનર્જી (LCOE) ઘટાડવા ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.
• ખાવડા પ્લાન્ટ: AGEL ગુજરાતના ખાવડામાં બંજર જમીન પર ૫૩૮ ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં વિશ્વનો સૌથી મોટો રિન્યુએબલ એનર્જી પ્લાન્ટ (૩૦ GW) વિકસાવી રહી છે, જે પેરિસ શહેર કરતાં પાંચ ગણો મોટો વિસ્તાર છે.
• સસ્ટેનેબિલિટી (ટકાઉપણું): AGEL નો ઓપરેટિંગ પોર્ટફોલિયો વૉટર પોઝિટિવ (water positive), સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક ફ્રી (single-use plastic free) અને ઝીરો વેસ્ટ-ટુ-લેન્ડફિલ (zero waste-to-landfill) તરીકે પ્રમાણિત છે, જે ટકાઉ વિકાસ પ્રત્યે કંપનીની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.