અર્થશાસ્ત્રી અને માર્કેટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ નીલકંઠ મિશ્રાને વર્લ્ડ બેંકમાં ભારતના નવા એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. કેબિનેટની નિમણૂક સમિતિએ તેમના નામ પર મંજૂરી આપી છે. તેઓ વોશિંગ્ટન ખાતે વર્લ્ડ બેંકના હેડક્વાર્ટરમાં 3 વર્ષ સુધી ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે.

મિશ્રા વર્તમાન એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર પરમેશ્વરન ઐયરનું સ્થાન લેશે. જ્યાં સુધી નીલકંઠ મિશ્રા પોતાનો પદભાર સંભાળી ન લે, ત્યાં સુધી ઐયરનો કાર્યકાળ લંબાવવામાં આવ્યો છે.

એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર તરીકે નીલકંઠ મિશ્રા વર્લ્ડ બેંકના બોર્ડમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે. આ બોર્ડ વર્લ્ડ બેંકના લોન ઓપરેશન્સ, ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ્સ, ફાઇનાન્સિયલ પોલિસી અને ગવર્નન્સ સંબંધિત નિર્ણયોનું નિરીક્ષણ કરે છે.

ભારત માટે આ પદને ઇકોનોમિક ડિપ્લોમસીની દ્રષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આના દ્વારા ગ્લોબલ ડેવલપમેન્ટ ફાઇનાન્સિંગ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને ઇકોનોમિક ગ્રોથ જેવા મુદ્દાઓ પર થતી ચર્ચાઓમાં મદદ મળે છે.

તેમની આ નિમણૂક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓમાં પોતાનો મજબૂત અવાજ અને ગ્લોબલ ડેવલપમેન્ટ એજન્ડાને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

કોર્પોરેટ સેક્ટરમાં મોટી જવાબદારીઓ સંભાળવાની સાથે-સાથે મિશ્રા પબ્લિક પોલિસી અને સરકારી સમિતિઓમાં પણ ખૂબ એક્ટિવ રહ્યા છે. તેઓ વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદ (EAC-PM) ના પાર્ટ-ટાઇમ સભ્ય છે, જે આર્થિક અને નીતિગત બાબતો પર સીધા સરકારને સલાહ આપે છે.

આ ઉપરાંત તેઓ આધારનું મેનેજમેન્ટ કરતી સંસ્થા ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખ પ્રાધિકરણના પાર્ટ-ટાઇમ ચેરમેન પણ છે. તેઓ ભારતીય દૂરસંચાર નિયામક પ્રાધિકરણ (TRAI) ના પાર્ટ-ટાઇમ સભ્ય તરીકે પણ પોતાની સેવાઓ આપી રહ્યા છે.

નીલકંઠ મિશ્રાએ દેશની ઘણી મહત્વપૂર્ણ નીતિગત અને નાણાકીય સમિતિઓને પણ સલાહ આપી છે. તેમાં મુખ્યત્વે સામેલ છે :

• 15મા અને 16મા નાણા પંચ.
• ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન.
• જીએસટી (GST) પર બનેલી રેવન્યુ ન્યુટ્રલ રેટ (RNR) કમિટી.
• નાણાકીય જવાબદારી સુધારાઓ માટે બનાવેલી FRBM (FRBM) રિવ્યુ કમિટી.
• નીલકંઠ મિશ્રાની શૈક્ષણિક બેકગ્રાઉન્ડ ખૂબ જ શાનદાર રહ્યું છે. તેઓ ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનોલોજી (IIT) કાનપુરના પૂર્વ વિદ્યાર્થી છે. તેમણે અહીંથી કમ્પ્યુટર સાયન્સ એન્ડ એન્જિનિયરિંગમાં સ્નાતક પૂર્ણ કર્યું હતું.
• વર્ષ 1997માં તેમને IIT કાનપુરમાં ‘ડિરેક્ટર્સ ગોલ્ડ મેડલ’થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે IITની પ્રવેશ પરીક્ષા (IIT-JEE)માં દેશભરમાં ચોથો રેન્ક મેળવ્યો હતો.
• તેમની આ સિદ્ધિઓને ધ્યાનમાં રાખીને IIT કાનપુરે વર્ષ 2020માં તેમને ‘ડિસ્ટિંગ્વિશ્ડ એલુમનસ એવોર્ડ’ (પ્રતિષ્ઠિત પૂર્વ વિદ્યાર્થી પુરસ્કાર)થી પણ સન્માનિત કર્યા હતા.

અર્થશાસ્ત્રી તરીકે પોતાની મોટી ઓળખ બનાવતા પહેલા, મિશ્રાએ ટેકનોલોજી અને કોર્પોરેટ સેક્ટરમાં પણ લાંબો સમય કામ કર્યું છે. તેમણે આઇટી કંપની ઇન્ફોસિસમાં સિનિયર ટેકનિકલ આર્કિટેક્ટ તરીકે કામ કર્યું હતું. આ ઉપરાંત, તેઓ હિન્દુસ્તાન યુનિલિવર લિમિટેડ (HUL) નો પણ ભાગ રહી ચૂક્યા છે.

તેઓ પોતાના એન્ટરપ્રેન્યોરિયલ વેન્ચર્સ (સ્ટાર્ટઅપ્સ) પણ ચલાવી ચૂક્યા છે. તેમણે મુંબઈ, સિંગાપોર અને તાઈપેમાં રહીને મેટલ્સ એન્ડ માઇનિંગ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, સેમિકન્ડક્ટર્સ, ટેકનોલોજી અને એશિયન ઇક્વિટી માર્કેટ્સ જેવા વિવિધ સેક્ટર્સમાં રિસર્ચ અને સ્ટ્રેટેજીનું કામ પણ સંભાળ્યું છે.

રિઝર્વ બેંકે નવા નાણાકીય વર્ષની બીજી મીટિંગમાં રેપો રેટમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. તેને 5.25% પર યથાવત રાખ્યો છે. તેનાથી લોન મોંઘી નહીં થાય અને EMI વધશે નહીં. આ સાથે, RBI એ નાણાકીય વર્ષ 2027 માટે તેના GDP ગ્રોથના અનુમાનને 6.9% થી ઘટાડીને 6.6% કર્યું છે. આ ઉપરાંત, નાણાકીય વર્ષ 2027 માં રિટેલ મોંઘવારીના અનુમાનને 4.6% થી વધારીને 5.1% કર્યો છે. RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આજે 5 જૂને આ માહિતી આપી.