કેન્દ્ર સરકારે બુધવારે FASTag જાહેર કરનારી બેંકો માટે નવી ગાઈડલાઈન બહાર પાડી છે. સરકારે બેંકોને કહ્યું છે કે તેઓ ટેગ સાથે જોડાયેલા વાહનોના રજીસ્ટ્રેશન નંબર (VRN)ની તાત્કાલિક તપાસ કરે.

જો કોઈ FASTagમાં વાહનનો નંબર ખોટો જણાય અથવા તે ડેટા સાથે મેચ ન થાય, તો તેને તાત્કાલિક બ્લેકલિસ્ટ કરી દેવામાં આવે.

નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) એ ટોલ સિસ્ટમમાં ડેટાની સચોટતા અને પારદર્શિતા વધારવા માટે આ પગલું ભર્યું છે.

સરકારે એક ઓફિશિયલ પ્રેસ રિલીઝમાં જણાવ્યું કે ઇલેક્ટ્રોનિક ટોલ કલેક્શન (ETC) સિસ્ટમમાં ડેટાની વિશ્વસનીયતા વધારવા માટે NHAI એ તમામ FASTag જાહેર કરનારી બેંકોને નિર્દેશ આપ્યા છે.

બેંકોએ તેમના દ્વારા જાહેર કરાયેલા FASTag સાથે જોડાયેલા વાહન રજીસ્ટ્રેશન નંબરનું તાત્કાલિક વેલિડેશન કરવું પડશે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય ટોલિંગ સિસ્ટમમાં થતી ગડબડીઓને દૂર કરવાનો છે.

આ નિર્ણય તે ફરિયાદો પછી લેવામાં આવ્યો છે, જેમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ટોલ પ્લાઝા પર લાગેલા ફાસ્ટેગ રીડર જે નંબર કેપ્ચર કરી રહ્યા છે, તે વાહનની ફિઝિકલ નંબર પ્લેટ સાથે મેચ થતો નથી.

સરકારના મતે, આ પ્રકારની ગડબડીઓથી માત્ર સરકારી મહેસૂલ એટલે કે રેવન્યુનું નુકસાન થઈ રહ્યું નથી, પરંતુ તે મોટર વાહન અધિનિયમ-1988 હેઠળ દંડનીય અપરાધ પણ છે. તેનાથી કાયદો લાગુ કરનારી એજન્સીઓના કામમાં પણ અવરોધ આવે છે.

સરકારનું માનવું છે કે ડેટા મિસમેચની સૌથી વધુ સમસ્યા તે ફાસ્ટેગ્સમાં છે જે વાહન (VAHAN) ડેટાબેઝ સાથે જોડતા પહેલાં જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.

તે સમયે વેરિફિકેશનની પ્રક્રિયા મેન્યુઅલ હતી, જેના કારણે ભૂલો થવાની સંભાવના વધુ રહેતી હતી. હવે સરકાર તમામ જૂના અને નવા ડેટાને ઓટોમેટેડ સિસ્ટમથી સંપૂર્ણપણે સિંક કરવા માંગે છે.

નિર્દેશો અનુસાર, બેંકોએ તેમના રેકોર્ડની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવી પડશે. જો વેરિફિકેશન દરમિયાન કોઈ FASTag સાથે લિંક કરાયેલ રજીસ્ટ્રેશન નંબર ખોટો અથવા ગેરકાયદેસર જણાય, તો બેંક તે ટેગને તરત જ બ્લેકલિસ્ટ કરશે.

તેનાથી વાહન માલિકને ટોલ પ્લાઝા પર મુશ્કેલી પડી શકે છે, તેથી યુઝર્સને પણ સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ તેમની માહિતી અપડેટ રાખે.

સરકારનું કહેવું છે કે આ આખી પ્રક્રિયાનો હેતુ ટોલ કલેક્શન સિસ્ટમને મજબૂત બનાવવાનો અને પારદર્શિતા લાવવાનો છે. તેનાથી સિસ્ટમની કાર્યક્ષમતા તો વધશે જ, પરંતુ નેશનલ હાઈવે પર મુસાફરી કરતા યાત્રીઓનો અનુભવ પણ સુધરશે અને દુરુપયોગ પર અંકુશ આવશે.

આ પહેલા નેશનલ હાઈવેઝ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) એ 1 ફેબ્રુઆરીથી નવી કાર માટે KYV પ્રક્રિયા બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. એટલે કે, નવી કાર, જીપ અને વાન માટે ફાસ્ટેગ જાહેર કરતી વખતે હવે KYV (નો યોર વ્હીકલ) પ્રક્રિયાની જરૂર નથી. સાથે જ, જે કારો પર પહેલાથી ફાસ્ટેગ લાગેલું છે, તેમના માલિકોને પણ હવે રૂટિન KYV કરાવવાની જરૂર નથી.

તેનાથી વાહન માલિકોને માન્ય દસ્તાવેજો હોવા છતાં લાંબી વેરિફિકેશન પ્રક્રિયા માટે રાહ જોવી પડતી નથી. પહેલાં યુઝર્સને અવારનવાર ફરિયાદ રહેતી હતી કે ટેગ એક્ટિવ થયા પછી પણ બેંક કે ઓથોરિટી દ્વારા વેરિફિકેશનના નામે વિલંબ કરવામાં આવે છે. નવી ગાઈડલાઈન પછી ફાસ્ટેગને વારંવાર અપડેટ કરવાની જરૂરિયાત સમાપ્ત થઈ ગઈ છે.

NHAI એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભવિષ્યમાં મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો (MLFF) જેવી આધુનિક ટોલિંગ ટેકનિક લાગુ કરવાની છે. આ સિસ્ટમમાં ગાડીઓને ટોલ પ્લાઝા પર રોકાવાની જરૂર નહીં પડે, પરંતુ કેમેરા અને રીડર ચાલતા વાહન પાસેથી જ ટોલ વસૂલ કરશે.

સરકારનું કહેવું છે કે MLFF સિસ્ટમમાં ઈ-નોટિસ મોકલવા માટે સચોટ ડેટા હોવો અત્યંત જરૂરી છે. જો ડેટા ખોટો હશે, તો ચલણ કે નોટિસ સાચી વ્યક્તિ સુધી પહોંચી શકશે નહીં.

આ એક એવી સિસ્ટમ છે, જ્યાં કોઈ ટોલ ગેટ નહીં હોય. હાઈવે પર લાગેલા સેન્સર ગાડીની ગતિ ધીમી કર્યા વિના તેના FASTag કે નંબર પ્લેટ પરથી પૈસા કાપી લેશે.

‘My FASTag’ એપ અથવા સંબંધિત બેંકના પોર્ટલ પર જઈને તમારા VRNની સ્થિતિ જોઈ શકો છો.